Cel wycieczki
Klasztor Säben: święta góra Południowego Tyrolu
Historyczny klasztor Säben góruje nad średniowiecznym miasteczkiem Klausen w południowotyrolskiej dolinie Eisacktal. To miejsce pielgrzymek, które chętnie odwiedzają także rodziny.
Nieważne, czy przyjeżdżasz do Klausen od północy, czy od południa: Twój wzrok z całą pewnością przyciągnie charakterystyczne wzgórze zamkowe Säben z klasztorem benedyktynów z końca XVII wieku, położone idyllicznie wśród winnic. Spędzając wakacje w Południowym Tyrolu nie wolno pominąć wizyty w imponującym kompleksie klasztornym z Kaplicą Łaski, kościołem Najświętszej Marii Panny, kościołem klasztornym i kościołem Świętego Krzyża. W końcu dawna siedziba biskupa jest jednym z najważniejszych miejsc historycznych i religijnych w kraju. Taki spacer po terenie klasztoru będzie atrakcją dla dorosłych i dzieci.
„Akropol w Tyrolu”
Żadne inne miejsce w Południowym Tyrolu nie jest tak bogate w ciekawostki archeologiczne, historyczne i z zakresu historii sztuki, jak góra Säbener Berg z klasztorem Säben. Chrześcijańskie znaczenie góry sięga czasów Rzymian, którzy założyli tutaj późnoromańską osadę wraz z koszarami i nazwali ją „Sabonia”. Między IV a V wiekiem wybudowano wczesnochrześcijański „kościół w winnicy”. W 600 roku naszej ery na terenie dzisiejszego kościoła Świętego Krzyża powstała kolejna świątynia. Na istnienie wczesnochrześcijańskiego baptysterium wskazuje również znaleziony podczas archeologicznych wykopalisk relikt z okresu wczesnego chrześcijaństwa – chrzcielnica dla dorosłych. Dalsze wykopaliska przeprowadzone w latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku ujawniły ponadto rzymskie i germańskie groby. Jednak pierwsze ślady osadnictwa na górze Säbener Berg pochodzą już ze środkowej epoki kamienia: świadczą o tym liczne znaleziska, takie jak groty strzał, kamienne siekiery czy narzędzia krzemienne.
Siedziba biskupa i miejsce pielgrzymek
We wczesnym średniowieczu późnorzymska osada „Sabonia” przekształciła się w biskupstwo „Sabiona”, które istniało na tym terenie do około 1000 roku, zanim jego siedziba nie została za czasów cesarza Ottona Wielkiego przeniesiona do Brixen. W kolejnych latach kompleks na górze Säbener Berg w pobliżu Klausen przekształcono w klasztor mariański, a w XI i XIII wieku rozbudowano jako główny zamek biskupi, który służył biskupowi jako twierdza w czasach kryzysu.
Klasztor w Säben jest uważany za jedno z najstarszych miejsc pielgrzymkowych w Tyrolu. Świadczy o tym między innymi wspominany już w 1503 roku ladyński krużganek. Również i dziś wierni z doliny Gadertal co trzy lata pielgrzymują pieszo do klasztoru.
W ciągu wieków dokonano wielu zmian architektonicznych. W 1533 roku kompleks prawie całkowicie zniszczył pożar. Po pożarze klasztor pozostał przez 150 lat niezamieszkany, po czym mieszkańcy Klausen odbudowali kościół Najświętszej Marii Panny, a później kościół Świętego Krzyża. W 1685 roku kompleks przejęły zakonnice z zakonu benedyktynów, a w 1699 roku konsekrowano go jako opactwo. W latach 1880-1890 klasztor Säben odnowiono po raz ostatni ze względu na niebezpieczeństwo osunięcia się skał.
Pieszo z Klausen do Säben
Z wartej zobaczenia starówki Klausen dwa krótkie szlaki prowadzą do położonego około 200 metrów wyżej opactwa. Jeden z nich to 40-minutowa trasa Promenadą Säben, a drugi umiarkowanie stroma 30-minutowa trasa Drogą Krzyżową. Punktem wyjścia dla obu szlaków są piękne stare kamienne schody w pobliżu ulicy Mühlgasse. Po drodze do klasztoru można zobaczyć zamek Branzoll, chociaż nie jest on udostępniony do zwiedzania. Ponieważ do klasztoru można dotrzeć tylko pieszo, na północy i południu miasta znajdują się miejsca parkingowe dla zwiedzających. Kilka sióstr, które do dziś mieszka w klasztorze Säben, przebywa w odosobnieniu. Dlatego też można zwiedzić tylko niewielką część kompleksu klasztornego: Kaplicę Łaski, Kościół Najświętszej Marii Panny, kościół klasztorny, Kościół Świętego Krzyża i Fontannę Jubileuszową. Informacji o dokładnych godzinach otwarcia udziela biuro turystyczne w Klausen.
Klasztor Säben
Więcej informacji
Mount Säben (Sabiona) and its monastery deserve special attention for their archaeology, history, and art. There is much to tell about this historic hilltop stronghold above Klausen: around the year 1000, the bishop’s seat was moved from Säben to Brixen. Until then, the Holy Cross Church served for about 400 years as the cathedral of the Diocese of Sabiona.
For more than 335 years, the Benedictine nuns shaped life on the Holy Mountain of Säben, until the order left the monastery in November 2021. Now a new era is beginning: since September 2024, Säben Monastery has been shining again in renewed splendour. Father Kosmas Thielmann, OCist, a Cistercian monk from Heiligenkreuz Abbey in Austria, has taken on the role of chaplain for pilgrims. His aim is to revive Säben as a spiritual centre and an important place of pilgrimage in South Tyrol.
With the support of the Diocese of Bolzano-Brixen and the local community, the monastery is to become not only a place of prayer and meditation, but also a place of encounter and exchange.
Opening hours | Churches and Säben Monastery
- Branzoll Castle: private property, not open to visitors.
- Chapel of Grace (Marian pilgrimage): open daily 08:00–17:00, free admission.
- Church of Our Lady: Open July to October: Tuesdays, Fridays, and Saturdays 14:00–17:00. Further information at the Klausen/Chiusa information office.
- Monastery Church: Holy Mass daily at 11:30 (including Sundays and public holidays). Open daily 08:00–20:00.
- Holy Cross Church: open daily 08:00–20:00, free admission.
- Monastery – chaplain for pilgrims: Father Kosmas Thielmann OCistTel. +39 378 0640185 | Email: p.kosmas@stift-heiligenkreuz.at